კატეგორია: Uncategorized @ka

ჩვენი კლიენტი კომპანიები, რომლებსაც უცხოელი თანამშრომლები ჰყავთ, ხშირად გვისვამენ კითხვებს შრომითი მიგრაციის ახალ წესებთან დაკავშირებით. 2025 წლის 26 ივნისს საქართველოს პარლამენტმა მიიღო ცვლილებათა პაკეტი „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ და „უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონებში. 2026 წლის 1 მარტიდან, მარტივი „რეგისტრაციის“ სისტემა ნაცვლდება სავალდებულო, ორეტაპიანი სანებართვო პროცესით.

ამ სტატიაში მარტივად ავხსნით, თუ რას გულისხმობს „სპეციალური შრომითი ნებართვა“, ვის ეხება გამონაკლისები და რა უნდა გაითვალისწინოთ ფინანსური ჯარიმების თავიდან ასაცილებლად.

ვის ეხება ახალი რეგულაცია?

სპეციალური შრომითი ნებართვის აღება სავალდებულოა იმ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისთვის, რომლებსაც არ აქვთ მუდმივი ბინადრობის (PR) უფლება და ეწევიან ფინანსური სარგებლის მომტან საქმიანობას. კერძოდ, ეს ეხებათ:

• შრომით მიგრანტებს: უცხოელებს, რომლებიც მუშაობენ ადგილობრივ ქართველ დამსაქმებლებთან.
• თვითდასაქმებულ უცხოელებს: პირებს, რომლებიც რეგისტრირებულნი არიან ინდივიდუალურ მეწარმეებად (IE) ან წარმოადგენენ პარტნიორებს ქართულ კომპანიებში.
• ციფრულ ნომადებს / დისტანციურად მომუშავე პირებს: მათ, ვინც დისტანციურად მუშაობს ქართული სუბიექტისთვის. ქართულ დამსაქმებელთან ნებისმიერი კავშირი წარმოშობს ნებართვის აღების ვალდებულებას.

ვის არ სჭირდება ნებართვა?

კანონი ითვალისწინებს კონკრეტულ გამონაკლისებს. თქვენ არ გჭირდებათ ეს ნებართვა, თუ განეკუთვნებით შემდეგ კატეგორიებს:

• საინვესტიციო ბინადრობის ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მფლობელები.
• ლტოლვილები, თავშესაფრის მაძიებლები და აკრედიტებული ჟურნალისტები.
• დისტანციურად მომუშავე პირები, რომელთა სამუშაოც სრულდება ექსკლუზიურად უცხოური სუბიექტებისთვის და არ აქვთ ეკონომიკური კავშირი ადგილობრივ ბაზართან.

რა ეტაპებისგან შედგება პროცესი?

2026 წლის მარტიდან ლეგალურად მუშაობის სტატუსის მოპოვება მკაცრ თანმიმდევრობას მიჰყვება:

1. ეტაპი 1: სპეციალური შრომითი ნებართვა. განაცხადი შეაქვს ადგილობრივ დამსაქმებელს (თანამშრომლებისთვის), ხოლო თვითდასაქმებული უცხოელები განაცხადს თავად წარადგენენ. შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო განიხილავს განაცხადს, რასაც სჭირდება 30-მდე კალენდარული დღე.
2. ეტაპი 2: საიმიგრაციო სტატუსი (ვიზა ან ბინადრობა). ნებართვის გაცემის შემდეგ, განმცხადებელმა უნდა მოითხოვოს საიმიგრაციო სტატუსი. თუ განმცხადებელი საქართველოს გარეთაა, მან 30 დღის განმავლობაში უნდა მოითხოვოს D1 საიმიგრაციო ვიზა. თუ ის უკვე საქართველოშია, მას აქვს 10 დღე შრომითი ბინადრობის ან IT ბინადრობის ნებართვის მოსათხოვად.

კრიტიკული მოთხოვნები და უარის თქმის რისკები

სამინისტრომ შესაძლოა უარი თქვას ნებართვის გაცემაზე ან გააუქმოს იგი შემდეგი კრიტიკული ფაქტორების საფუძველზე:

• შრომის ბაზრის საჭიროებები: განაცხადი შეიძლება უარყოფილი იქნას, თუ უცხოელის კვალიფიკაცია არ შეესაბამება ბაზრის საჭიროებებს, ან თუ პროფესია კლასიფიცირებულია როგორც „შეზღუდული“ ადგილობრივი შრომითი ძალის დასაცავად.
• კომპანიის წლიური ბრუნვის მოთხოვნა: ძირითადად ბინადრობის ნებარვა მოითხოვს, რომ დამსაქმებელი კომპანიის წლიური ბრუნვა შეადგენდეს მინიმუმ 50,000 ლარს თითოეულ უცხოელ დასაქმებულზე.
• ადმინისტრაციული დაგვიანებები: ნებართვის განახლების მოთხოვნა უნდა გაკეთდეს ვადის ამოწურვამდე მინიმუმ 30 დღით ადრე. დაგვიანებული წარდგენა გამოიწვევს ადმინისტრაციულ უარს.

რა ხდება წესების დარღვევისას?

2026 წლის წესები აწესებს მნიშვნელოვნად მაღალ ჯარიმებს შეუსაბამობისთვის:

• უნებართვო მუშაობა: ნებართვის გარეშე მომუშავე უცხოელები და მათი დამსაქმებლები პირველ დარღვევაზე დაჯარიმდებიან 2,000 ლარით.
• განმეორებითი დარღვევები: განმეორებითი დარღვევებისთვის ჯარიმები შეიძლება გაორმაგდეს ან გასამმაგდეს.
• ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა: სამინისტროსთვის კონტრაქტის შეწყვეტის შესახებ შეუტყობინებლობამ შეიძლება გამოიწვიოს ჯარიმა 1,000-დან 2,000 ლარამდე.

რა უნდა გააკეთონ უკვე დასაქმებულმა უცხოელებმა?

იმ უცხოელებისთვის, რომლებიც უკვე მუშაობენ და რეგისტრირებულნი არიან სამინისტროს ბაზაში 2026 წლის 1 მარტამდე, მოქმედებს გარდამავალი პერიოდი. ამ პირებს აქვთ დრო 2027 წლის 1 იანვრამდე, რათა აიღონ ახალი სპეციალური შრომითი ნებართვა და შეუსაბამონ თავიანთი ბინადრობის სტატუსი ახალ წესებს. აღნიშნული საშეღავათო პერიოდით სარგებლობისთვის აუცილებელ კრიტერიუმს წარმოადგენს, რომ დამსაქმებელმა კომპანიამ უზრუნველყოს უცხოელი დასაქმებულთა შესაბამის მიგრანტთა პორტალზე რეგისტრაცია 2026 წლის 1 მარტამდე. წინააღმდეგ შემთხვევაში, 1 მარტიდან სავალდებულო გახდება შრომითი ნებართვის მიღება.

როგორ დაგეხმარებათ „ენთები“

ამ ცვლილებებთან გამკლავება მოითხოვს დროის ზუსტ მენეჯმენტს, რათა არ შეიქმნას ხარვეზები ლეგალურ სტატუსში. 30-დღიანი განხილვისა და ბინადრობის მოთხოვნის მკაცრი 10-დღიანი ფანჯრის გათვალისწინებით, წინასწარი მომზადება ერთადერთი გზაა ადმინისტრაციული უარისა და ჯარიმების თავიდან ასაცილებლად. ჩვენი გამოცდილი გუნდი გთავაზობთ:

• პროცესის სრული მართვა: ჩვენ ვუზრუნველყოფთ კოორდინაციას თავიდან ბოლომდე შრომის სამინისტროსა და იუსტიციის სახლს შორის.
• წინასწარი ორგანიზება: მაშინაც კი, თუ თქვენი თანამშრომლები უკვე დარეგისტრირებულნი არიან ძველი სისტემით, ჩვენ დაგეხმარებით ყველა დოკუმენტაციის წინასწარ მომზადებაში. ეს უზრუნველყოფს ახალ შრომით ნებართვასა და ბინადრობის სტატუსზე შეუფერხებელ გადასვლას.
• შესაბამისობის აუდიტი: ჩვენ განვიხილავთ თქვენს მიმდინარე შრომით ხელშეკრულებებს და მოვამზადებთ საჭირო დოკუმენტაციას, რათა დარწმუნდეთ, რომ ისინი აკმაყოფილებენ 2026 წლის სამართლებრივ სტანდარტებს განაცხადის შეტანამდე.

დაგვიკავშირდით დღესვე, რათა დაგეხმაროთ ამ პროცესის მართვაში და უზრუნველვყოთ თქვენი ბიზნესის ან დასაქმების სრული შესაბამისობა.

საქართველოში ამოქმედდა ინოვაციების მხარდაჭერის ახალი ჩარჩო ინოვაციების კანონისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ცვლილებების საფუძველზე, რომლებიც ძალაში შევიდა 2025 წლის 24 სექტემბრიდან. რეფორმა კომპანიებს აძლევს შესაძლებლობას მიიღონ სამი სტატუსიდან ერთ-ერთი:

1. ინოვაციური სტარტაპი
2. ინოვაციური მცირე და საშუალო ბიზნესი (ინოვაციური SME)
3. R&D კომპანია (კვლევისა და განვითარების მომსახურების მიმწოდებელი)

თითოეულ სტატუსს ახლავს კონკრეტული საგადასახადო შეღავათები. სტატუსები გაიცემა GITA-ს მიერ ადმინისტრირებულ ინოვაციების რეესტრში განაცხადის შეტანის გზით. ამ სტატიაში აღწერილია პრაქტიკული შეჯამება: საგადასახადო შეღავათები, კრიტერიუმები, ვადები და სტატუსის შენარჩუნების პირობები.

 

1) ინოვაციური სტარტაპის სტატუსი

საგადასახადო შეღავათები (10 წლამდე, ეტაპობრივი)

ინოვაციური სტარტაპისთვის მოქმედებს ყველაზე მასშტაბური შეღავათები და 10 წლამდე პერიოდზეა გაწერილი ეტაპებად:

• 1–3 წელი

o 0% საშემოსავლო გადასახადი თანამშრომელთა ხელფასებზე (ნაცვლად 20%-სა)
(მოქმედებს ერთ თანამშრომელზე მთავრობის მიერ დადგენილი 10,000 ლარიანი თვიური ლიმიტის ფარგლებში).

• 4–6 წელი

o 5% საშემოსავლო გადასახადი ხელფასებზე

o 5% მოგების გადასახადი დივიდენდების/გაწერილი მოგების განაწილებისას.

• 7–10 წელი

o 10% საშემოსავლო გადასახადი ხელფასებზე

o 10% მოგების გადასახადი მოგების განაწილებისას.

ინოვაციური სტარტაპის სტატუსით სარგებლობა ეტაპობრივია და მისი გაგრძელება დაკავშირებულია განახლების (რე-აპლიკაციის) დროს დასადასტურებელ საინვესტიციო ზღვართან. კომპანია პირველ 1–3 წელზე იღებს შეღავათებს საწყისი კვალიფიკაციის საფუძველზე, თუმცა 4–6 წლებზე გადასასვლელად უნდა დაადასტუროს, რომ მოზიდული აქვს მნიშვნელოვნად გაზრდილი, კუმულატიური ინვესტიცია 5 მლნ ლარის ოდენობით) და კვლავ აკმაყოფილებს მოთხოვნებს. ხოლო სტატუსის შენარჩუნებისთვის 7–10 წლებზე საჭიროა კიდევ უფრო მაღალი კუმულატიური ინვესტიციის დადასტურება (15 მლნ ლარის ოდენობით). პრაქტიკულად, ეს ნიშნავს, რომ შეღავათების გაგრძელება უკავშირდება სტარტაპის რეალურ მასშტაბირებასა და დოკუმენტურად დადასტურებულ დაფინანსებას.

მნიშვნელოვანი შეზღუდვა: კომპანიას ინოვაციური სტარტაპის სტატუსი ვერ მიენიჭება სხვა სპეციალურ რეჟიმებთან ერთად (მაგ. საერთაშორისო კომპანია ან ვირტუალური ზონის პირი).

კვალიფიკაციის ძირითადი კრიტერიუმები

კომპანიას შეიძლება მიენიჭოს სტატუსი, თუ:

• ავითარებს ინოვაციურ პროდუქტს/სერვისს/ტექნოლოგიას ან პროცესს (ახალს ან არსებითად გაუმჯობესებულს).
• ბოლო 2 წლის განმავლობაში მოიზიდა:

o ≥ 100,000 ლარის ინვესტიცია აკრედიტებული ვენჩურული ფონდის/ანგელოზი-ინვესტორების/აქსელერატორისგან, ან

o ≥ 150,000 ლარის გრანტი აღიარებული ინოვაციური/განვითარების პროგრამიდან.

• ამტკიცებს, რომ შემოსავლისა და ხარჯების უმეტესი ნაწილი დაკავშირებულია ინოვაციურ საქმიანობასთან.
• არ აქვს საგადასახადო დავალიანება, არ არის გადახდისუუნარობის რეჟიმში და არ იმყოფება ლიკვიდაციის პროცესში.

საჭირო დოკუმენტები (მათ შორის აუდიტი)

როგორც წესი, განაცხადს ერთვის:

• სამეწარმეო რეესტრიდან ამონაწერი და მფლობელების/მენეჯმენტის ინფორმაცია.
• ინოვაციის აღწერა და განვითარების გეგმა.
• ინვესტიციის ან გრანტის ხელშეკრულებები და მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტები.
• აუდიტირებული ფინანსური ანგარიშგება და/ან აუდიტორის დასკვნა, რომელიც ადასტურებს, რომ საქმიანობა და ხარჯები ინოვაციასთანაა დაკავშირებული.
• საგადასახადო კეთილსინდისიერების (დავალიანების არარსებობის) დადასტურება.

სტატუსის შენარჩუნება

• სტატუსი გაიცემა 1 წლით.
• შესანარჩუნებლად კომპანიას ყოველწლიურად ხელახლა შეაქვს განაცხადი რეესტრში და ადასტურებს კრიტერიუმების განგრძობით შესრულებას.
• განახლება შესაძლებელია მაქსიმუმ 10 წლამდე, თუ მოთხოვნები მთელი პერიოდის განმავლობაში სრულდება.

 

2) ინოვაციური SME სტატუსი

საგადასახადო შეღავათები

ინოვაციური SME-ის მიერ დივიდენდის განაწილების შემთხვევაში, მოგების გადასახადით დასაბეგრი თანხა მცირდება R&D ხარჯების სამმაგი ოდენობით. 

კვალიფიკაციის კრიტერიუმები

ინოვაციური SME სტატუსზე განაცხადის შეტანა შეუძლია მხოლოდ იმ კომპანიას, რომელიც:

• რეგისტრირებულია საქართველოში.
• SARAS-ის საწარმოთა ზომის კატეგორიების მიხედვით არის III ან IV კატეგორიის კომპანია.
  (I და II კატეგორიის კომპანიებს ინოვაციური SME სტატუსზე განაცხადის უფლება არ აქვთ.)
• წინა წელს R&D-ზე დახარჯა:

o არანაკლებ 100,000 ლარი, და

o არანაკლებ შემოსავლების 5%.

• აკმაყოფილებს მინიმუმ ერთ ინოვაციურ დამადასტურებელ ინდიკატორს, როგორიცაა:

o პატენტის ან რეგისტრირებული/დეპონირებული პროგრამული უზრუნველყოფის ფლობა, რომელიც უშუალოდ R&D-ს უკავშირდება;

o R&D მომსახურებების შეძენა აკრედიტებული/სერტიფიცირებული ორგანიზაციებისგან;

o R&D ხარჯების აღრიცხვა დამტკიცებული წესებით.

• არ აქვს საგადასახადო დავალიანება, არ არის გადახდისუუნარო და არ იმყოფება ლიკვიდაციის პროცესში.

საჭირო დოკუმენტები და აუდიტი/ვერიფიკაცია

მნიშვნელოვანი კრიტერიუმებია:

• ფინანსური ანგარიშგება და SARAS-ის კატეგორიის დადასტურება.
• R&D ხარჯების დეტალური გაანგარიშება მეთოდოლოგიით.
• R&D-ს დამადასტურებელი დოკუმენტაცია (კონტრაქტები, პროექტების აღწერა, ტექნიკური მასალები).
• R&D ხარჯების აუდიტორის მიერ დადასტურება – ეს განაცხადის ერთ-ერთი საკვანძო ელემენტია.

სტატუსის შენარჩუნება

• სტატუსს ვადა არ აქვს წინასწარ განსაზღვრული, თუმცა მოქმედებს მანამ, სანამ მოთხოვნები სრულდება.
• საჭიროა წლიური შესაბამისობის დადასტურება: ყოველ წელს კომპანია წარადგენს განახლებულ მტკიცებულებებს, რომ:

o კვლავ არის III ან IV კატეგორიის სუბიექტი SARAS-ის მოთხოვნების შესაბამისად;

o R&D ხარჯების ზღვარი შესრულებულია;

o R&D-ის აღრიცხვა და დოკუმენტაცია სრულყოფილია.

• თუ ზღვარი ვერ შესრულდა ან დოკუმენტაცია სუსტია, სტატუსი შეიძლება შეჩერდეს ან გაუქმდეს.

 

3) R&D კომპანიის (მომსახურების მიმწოდებლის) სტატუსი

საგადასახადო შეღავათები

R&D კომპანიებისთვის მოქმედებს მუდმივად დაბალი განაკვეთები:

• 5% საშემოსავლო გადასახადი თანამშრომელთა ხელფასებზე
• 5% მოგების გადასახადი მოგების განაწილებისას

კვალიფიკაციის კრიტერიუმები

სტატუსი განკუთვნილია იმ კომპანიებისთვის, რომელთა ძირითადი საქმიანობაა კვლევისა და განვითარების მომსახურებების მიწოდება (მაგ. საინჟინრო R&D, პროგრამული უზრუნველყოფის R&D, გამოყენებითი მეცნიერება, ლაბორატორია/პროტოტიპირება და სხვა). შეფასებისას ყურადღება ექცევა, რომ კომპანიას:

• რეალურად გააჩნდეს R&D საქმიანობა საქართველოში;
• ჰყავდეს კვალიფიციური R&D პერსონალი;
• ჰქონდეს მკაფიო R&D პროექტების დოკუმენტაცია;
• აწარმოებდეს გამჭვირვალე R&D ხარჯების აღრიცხვას;
• ჰქონდეს კეთილსინდისიერი საგადასახადო გადამხდელის ისტორია.

საჭირო დოკუმენტები და ვერიფიკაცია

როგორც წესი, საჭიროა:

• R&D პროექტების/მომსახურებების პორტფელი.
• პერსონალის კვალიფიკაციები და ინფრასტრუქტურის აღწერა.
• R&D აღრიცხვის ჩანაწერები და ხარჯთაღრიცხვის მეთოდი.
• აუდიტორის/ბუღალტრის დასკვნა, რომელიც ადასტურებს R&D-ს დანახარჯს და ამ ხარჯების შესაბამისობას.

სტატუსის შენარჩუნება

• სტატუსი გაიცემა განუსაზღვრელი ვადით, მაგრამ მოითხოვს წლიურ შესაბამისობის დადასტურებას.
• ყოველ წელს კომპანიამ უნდა დაამტკიცოს, რომ R&D მომსახურება კვლავ წარმოადგენს ძირითად საქმიანობას.

განაცხადის განხილვის ვადები (რამდენ ხანს გრძელდება პროცესი)

კანონი მკაფიო ვადებს აწესებს პირველ ეტაპზე GITA-ს შემოწმებისთვის:

1. GITA-ს შემოწმება – 15 სამუშაო დღე
   განაცხადის შეტანიდან GITA-ს აქვს 15 სამუშაო დღე, რათა გადაამოწმოს შესაბამისობა.
2. თუ დამატებითი ინფორმაცია გახდება საჭირო

o GITA გასცემს მოთხოვნას ხარვეზების გამოსწორებაზე/დამატებითი დოკუმენტების წარმოდგენაზე.

o განმცხადებელს ეძლევა 10 სამუშაო დღე დოკუმენტების დასაზუსტებლად.

o დამატებითი მასალების წარდგენის შემდეგ GITA ხელახლა განიხილავს საქმეს დამატებით 10 სამუშაო დღეში.

3. მთავრობის საბოლოო დამტკიცება
   GITA-ს დადებითი დასკვნის შემდეგ საქმე იგზავნება ეკონომიკის სამინისტროს გავლით მთავრობისთვის საბოლოო გადაწყვეტილებაზე. 

როგორ დაგეხმარებათ ენთები

ინოვაციური სტატუსები რეალურად ამცირებს როგორც ხელფასებზე, ისე მოგების განაწილებაზე გადასახადებს, მაგრამ მიღება და შენარჩუნება დამოკიდებულია ძლიერ დოკუმენტაციასა და აუდიტისთვის მზადყოფნაზე.

ენთები გთავაზობთ:

• აპლიკაციის პროცესისა და წლიური დადასტურების სრულ მართვას;
• კვალიფიკაციის წინასწარ შეფასებას და სწორი სტატუსის შერჩევას;
• R&D ხარჯების სტრუქტურირებას და აღრიცხვის სისტემის მოწყობას;

კომპანია X და კომპანია Y ბიზნესის სფეროს, ზომის, მართვის სტილისა და სხვა ასპექტების ჭრილში იდენტური კომპანიებია. ერთადერთი მნიშვნელოვანი სხვაობა მათ შორის არის ის, რომ კომპანია X-მა აირჩია ბუღალტრული მომსახურების აუთსორსი, ხოლო კომპანია Y-მა აირჩია ბუღალტერიის ინსორს გამკლავება და აიყვანა თანამშრომელი. გადის რამდენიმე თვე და კომპანია X მარტივად უმკლავდება ყველა საბუღალტრო და საგადასახადო გამოწვევას, ხოლო კომპანია Y არაერთხელ ჩავარდა გასაჭირში. კონკრეტული შემთხვევები განხილულია ქვემოთ:

• კვალიფიკაცია და კომპეტენცია – კომპანია X უპრობლემოდ იღებს პასუხს მის მიერ საგადასახადო და ბუღალტრულ საკითხებთან დაკავშირებით დასმულ ყველა კითხვაზე, ხოლო კომპანია Y არაერთხელ შეეჩეხა სიტუაციას, როდესაც მისი ბუღალტრის კომპეტენცია საკმარისი არ აღმოჩნდა კონკრეტული რთული ტრანზაქციის დასაგეგმად. კომპანია X-ის შემთხვევაში აუთსორს ბუღალტრული კომპანიის მიერ გამოყოფილმა ბუღალტერმა საჭიროებისას საკითხში ჩართო გუნდის სხვა წევრები, მათ შორის საგადასახადო ექსპერტი და ფინანსური კონსულტანტი, რომელთაც ერთობლივად გაარჩიეს ტრანზაქცია და კლიენტ კომპანიას საუკეთესო გზა ურჩიეს. ხოლო კომპანია Y-ის შემთხვევაში დაქირავებულმა ბუღალტერმა ვერავის მიმართა საკუთარი აზრის გადასამოწმებლად.
• საგადასახადო დაზღვევა – კომპანია Y-ს მოუვიდა შეცდომა, რის გამოც საგადასახადო ორგანომ დააჯარიმა 10,000 ლარით. მან საკუთარ ბუღალტერს უსაყვედურა, თუმცა ჯარიმის გადახდა თავად კომპანიას მოუწია. კომპანია X-მა, ანალოგიურ სიტუაციაში მიმართა აუთსორს ბუღალტრული კომპანიის წარმომადგენლებს და მოითხოვა ჯარიმის ანაზღაურება. აუთსორს ბუღალტრულმა კომპანიამ გადაამოწმა და აღმოაჩინა, რომ საგადასახადო ჯარიმა განპირობებული იყო მივლენილი ბუღალტრის მიერ დაშვებული შეცდომით. შედეგად, აუთსორს ბუღალტრულმა კომპანიამ აუნაზღაურა კლიენტ კომპანიას საგადასახადო ჯარიმის თანხა.
• სტაბილურობა – მიღებული საყვედურით განაწყენებულმა ბუღალტერმა, კომპანია Y-ს გამოუცხადა, რომ მან მიიღო სამსახურიდან წასვლის გადაწყვეტილება და კომპანიას მისცა კანონით გათვალისწინებული 1 თვიანი ვადა, რომლის განმავლობაშიც კომპანიას უნდა ეპოვნა მისი შემცვლელი. კომპანია Y-ს კვალიფიციური ბუღალტრის მოძიება ძალიან გაუჭირდა და როცა იპოვნა და აიყვანა, ახალმა ბუღალტერმა უთხრა, რომ ძველი ბუღალტრის ნაწარმოებ ბუღალტერიაზე და ნაშთების სისწორეზე პასუხისმგებლობას ვერ აიღებდა. რაც შეეხება კომპანია X-ს, მისმა აუთსორს ბუღალტერმა გადაწყვიტა საზღვარგარეთ გამგზავრება 2 თვით, თუმცა აუთსორს ბუღალტრულმა კომპანიამ დაუყოვნებლივ მოახდინა გამოყოფილი ბუღალტრის ჩანაცვლება კლიენტი კომპანიისთვის და უზრუნველყო სერვისის უწყვეტობა. გამომდინარე იქიდან, რომ გამოყოფილი ბუღალტრის გარდა აუთსორს მომსახურებაში ჩართული იყო დამხმარე ბუღალტერიც და პორტფელის მენეჯერიც, გადაბარების პროცესმა მარტივად ჩაიარა.   
• პროგრამული უზრუნველყოფები – კომპანია Y-მა მისი ბუღალტრის წასვლის შემდეგ აღმოაჩინა, რომ მისი ბუღალტრული აღრიცხვა იწარმოებოდა არალიცენზირებულ და მოძველებულ საბუღალტრო პროგრამაში, რომელსაც აკლდა ავტომატიზაციები და ინტეგრაციები. კომპანია Y-მა სთხოვა თავის ახალ ბუღალტერს, რომ მას მოეხდინა ძველი ბუღალტერიისა და შესაბამისი ნაშთების ახალ პროგრამაში გადატანა, თუმცა ბუღალტერმა გამოუცხადა, რომ ეს საკმაოდ შრომატევადი სამუშაო იყო და ამის გაკეთებას ვერ შეძლებდა. კომპანია X არ აღმოჩენილა მსგავს რთულ სიტუაციაში, რადგან მისმა აუთსორს ბუღალტრულმა კომპანიამ ბუღალტერიის წარმოება თავიდანვე თანამედროვე საბუღალტრო პროგრამაში დაიწყო და გატარებების ყველა ასპექტი მოწესრიგებულად აწარმოა.

 

საბოლოო ჯამში კომპანიამ X-მა დახარჯა ნაკლები თანხა და მიიღო უფრო ხარისხიანი შედეგი, ხოლო კომპანია Y-მა დახარჯა უფრო დიდი თანხა და შედეგად მიიღო მოუწესრიგებელი ბუღალტერია, უხარისხო მონაცემები და საგადასახადო რისკები.